Yorgo Rotundası: Selanik’in En Eski Yapılarından

20 Ocak 2026

İçerikler [göster]

Selanik’in en etkileyici tarihî yapılarından biri olan Yorgo Rotundası, kentin Roma döneminden Osmanlı’ya, oradan da modern Yunanistan’a uzanan çok katmanlı geçmişini tek bir kubbenin altında toplar. Dışarıdan bakıldığında sade ve ağırbaşlı bir siluete sahip olan yapı, içine girildiğinde ziyaretçiyi şaşırtan bir derinlik ve zamansızlık hissi yaratır. Masif duvarları ve etkileyici kubbesiyle Rotunda, Selanik’te ayakta kalan en eski ve en iyi korunmuş anıtlardan biri olarak kabul edilir.

Şehrin merkezinde, günlük yaşamın tam ortasında yer almasına rağmen Rotunda’nın içinde bambaşka bir atmosfer hissedilir. Gürültü ve hareket yerini sessizliğe, kalın duvarların ardında yankılanan tarihe bırakır. Bu yönüyle Yorgo Rotundası, Selanik’te yalnızca görülmesi gereken bir yapı değil; durup düşünmeye, geçmişle bağ kurmaya davet eden güçlü bir mekândır. Selanik Hakkında Detaylı Gezi Rehberimizi Buraya Tıklayarak Okuyabilirsiniz

Tarihçesi ve Yapının Dönüşümü

Yorgo Rotundası, 4. yüzyılın başlarında Roma İmparatoru Galerius tarafından inşa ettirilmiştir. Yapının ilk amacı kesin olarak bilinmemekle birlikte, imparatorluk mozolesi ya da pagan tapınağı olarak planlandığı düşünülür. Galerius’un Selanik’i önemli bir imparatorluk merkezi hâline getirme hedefinin parçası olan Rotunda, bu büyük kentsel planın en anıtsal yapılarından biridir.

Zaman içinde Rotunda’nın işlevi değişmiş, Bizans döneminde Hristiyan kilisesine dönüştürülmüş ve Aziz Georgios’a adanmıştır. Osmanlı döneminde ise cami olarak kullanılmış, minare eklenmiştir. Bu çok katmanlı kullanım geçmişi, yapıyı Selanik’te farklı dinlerin ve kültürlerin izlerini aynı anda taşıyan nadir anıtlardan biri hâline getirmiştir.

Mimari Yapısı ve İç Mekân

Rotunda, dairesel planı ve yaklaşık 30 metreyi aşan kubbesiyle Roma mimarisinin mühendislik gücünü açıkça ortaya koyar. Kalın duvarlar ve dengeli oranlar, yapıya hem görsel hem de yapısal bir sağlamlık kazandırır. Kubbenin yarattığı hacim, iç mekânda yankılanan seslerle birlikte etkileyici bir bütünlük hissi oluşturur.

İç mekânda yer alan mozaikler, Rotunda’nın en değerli unsurları arasında yer alır. Erken Hristiyanlık dönemine tarihlenen bu mozaikler, figüratif anlatımı ve sembolik diliyle dikkat çeker. Zamanın yıpratıcı etkilerine rağmen hâlâ ayakta kalan bu süslemeler, yapının kutsal kimliğini ve sanatsal önemini vurgular.

Kültürel ve Tarihsel Önemi

Yorgo Rotundası, Selanik’in tarih boyunca geçirdiği dönüşümlerin adeta bir özeti gibidir. Pagan Roma dünyasından Hristiyan Bizans’a, oradan Osmanlı İmparatorluğu’na uzanan bu yolculuk, tek bir yapıda okunabilir. Bu özelliğiyle Rotunda, sadece mimari değil; kültürel süreklilik açısından da son derece değerlidir.

Bugün Rotunda, hem tarihî bir anıt hem de kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan bir mekân olarak değerlendirilir. Sergiler ve özel organizasyonlar, yapının yaşayan bir kültür alanı olarak varlığını sürdürmesine katkı sağlar. Selanik’i derinlemesine tanımak isteyenler için Rotunda, kentin kimliğini anlamada anahtar rol oynar.